परिवर्तनका लागि हामी नेपाली एक

एकाएक नेपथ्यबाट घद्रयाक-घुद्रुक को आवाज आयो। दुई ठुल्ठुला भित्तो विचको सानो अंध्यारो गल्लिबाट रन्थनिदै एउटा ठिटो निस्क्यो- मानौ कुनै मन्द मादक पदार्थ खाएको मानिस हो। आगाडी पनि भित्तो नै थियो, अग्लो न अग्लो र दायाँ-बाँया सुनसान भत्केका बाटाहरु। उ किन त्यति लामो समय त्यो अन्धकारमा बसेको रैछ कुन्नि बाहिर निस्किएर त रिसले चुर-चुर भएर बौलाहा जस्तो यता उता हेर्न थाल्यो। गल्लिको उता सम्म गयो अनि फेरी गल्लिको यता सम्म आयो मानौ कसैलाई खोजिरहेको जस्तो। यति त छर्लंग थियो उसको भाव-भंगीबाट कि उ उग्र आवेगमा छ। तर बाटाहरु,   सिर्फ सडक सुरक्षा गर्न बसेका भुस्याहा कुकुरको भौं भौं बाट गुन्जायमान मात्र भयो ।

उसको सुन्ने कोहि थिएन- निर्जन सडकले भौं भौं रटी रह्यो। अनि त त्यो झन् स्या-स्या सु-सु गर्दै लामो लामो सास लिंदै, त्यसै च्याँठिदै, आक्रोसमा आफ्नै हात झट्कार्दै, खुट्टाले यता उता डाङ्डाङ् डुङडुङ गर्न लाग्यो! उ आवेग सहन नसकेर हो कि कुन्नि के हो, त्यसै त्यसै चिच्याउदै 'मलाई चिनिनस, मलाई चिनिनस' भन्दै यता उता हेर्दै भौतारिदै कराउन थाल्यो। प्रतिउत्तरमा सिर्फ कुकुरे भुकाईहरुले कोलाहल गर्न थाल्यो। उ धेरै बेर चिच्यायो करायो, पछी धेरै बेरको आवेगले थाकेछ क्यारे र सुन्ने कोहि नभेटेर ठेस पनि लागेछ कि कुन्नि, ठिक त्यै गल्लि अगाडीको ठुलो भित्तो आगाडी धुलाम्मे सडकमा भत्र्याक्क घुंडा टेकेर बस्यो अनि भक्कानेर रुन थाल्यो, ठुल्ठुलो आवाजले, मानौ उसको परिवारमा ठुलै शोक परे जस्तो।

उसको रिस र आवेग आँसु बनेर पग्लीयो। रुंदा एकै तरहले  'मलाई चिनिनस, मलाई चिनिनस' भन्दै गाली गर्थ्यो, तथानाम गाली गर्थ्यो नेपालीमा र अंग्रेजीमा पनि के-के भन्थ्यो-भन्थ्यो, छाती पिटी पिट घुँक्क घुँक्क गर्दै रुन्थ्यो र भन्थ्यो ''मलाई चिनिनस...मलाई चिनिनस.. तँ मलाई चिन्दैनस.. तेरीमा फटाहा साला'। उ धेरै बेर रोयो अनि पछी  शान्त भयो, संगसंगै कुकुरका भुकाईहरु पनि मत्थर हुँदै गए। डरलाग्दो कोलाहल फेरी डरलाग्दो सन्नाटा बन्यो। त्यसपछी  उ बिस्तारै आफुलाई सम्हाल्दै उठ्यो, उदेक मानेर, आफ्नो असफल र नाथे आवेगहरु सेलाएपछी, फेरी उतै ठुला भित्ताहरुको बीचको अंध्यारो गल्लि तिर लज्जित हुन सोझियो, रुझेको बिरालो जस्तै तर धुलै-धुलो भएर।

मलाई पनि नमज्जा लाग्यो। उ बिस्तारै बिस्तारै मन नलागी नलागी, निरास भएर शिर झूकाएर र आमिलो मन लिएर फर्कन लाग्दा किन-किन उ संग मेरो खुबै लगाव छकी जस्तो महसुस भयो। उसलाई हेर्दा हेर्दै मलाई आफैसंग यो घटना घटेको हो कि भन्ने अनुभूति भएछ क्यारे मेरो पनि मन उसको भन्दा कम अमिलो भएन। फरक यत्ति थियो म त्यो ठिक आगाडीको भित्तो माथिबाट उसको हबिगत नियाल्दै थिँए र हाललाई म त्यो गल्लिमा जानु पर्ने थिएन। मैले पनि क्रुद्ध कण्ठ लिएर भित्तोबाट देशको माटो गन्ध नआउने, इस्पाती हृदयको जालिम किनारामा झर्ने विचार गरे, जुन यथार्थ पनि थियो।

रामपुरे

प्रिय साथीहरु,

देस फेरी १ बर्षे संविधान सभा म्याद थपको बाटोमा छ। म्याद थप्न नदिने हो भने देस झन् बिकराल र जर्जर होला भन्ने पिर थप्न दिउँ फेरी आर्को जेठमा 'ज्या.....' होला भन्ने डर। यस्तो कांजे परिस्थितिमा पुगेको छ कि फर्कनलाई हाल सम्भब पनि छैन र बुद्धिमानी पनि नहोला सायद तर यस्तै हालतमा त तेस्ता जेठ त कति आउला-आउला। हुनत संविधान लेखेर नै सबै कुरा ठिक ठाउँमा आउंछ भन्ने त होइन तर यो पनि नयाँ नेपालको भब्य सुरुवातको लागि प्रमुख कडी हो। नयाँ नेपाल पछी पनि आज यो परिस्थितिमा देस पुग्नुमा 'खाई बिर्सुवा' नेताको मात्र होइन पार्टी विचारको आसक्ति र तपाई हामी बस्ने समाजको मौनताको पनि उत्तिकै हात छ। नेताहरुको हेपाहा प्रबित्ति प्रति रोष पोख्न्न बाटो र देस बन्द गरि मुख्य मुद्दालाई राजनीतिकरण गर्ने गैर जिम्मेबार र घामड प्रबृत्तिको पनि उत्तिकै हात छ। नेताहरुलाई बन्दले छुन्छ र !! छुने भए ६ दिन काठमाडौँ बन्द गर्दा मावोबादीले ठुलै परिवर्तन गर्नु पर्ने होइन र?  खैर, हामीलाई बुर्जुवा अैरे-खैरे संग न कही लिनु न कही दिनु.

सहिद (?)

बुज्यौ बुर्जुआ जनता हो, 
आज ता "अकबरेले" नि सलाम खायो, 
बाँचुन्जेल गाँजा खायो, 
चन्दन-खएर, गोलाई चपायो, 
अस्तिन क्या त, "बनबिरेले" गोली चलायो, 
"अकबरे"लाई ड्याङ्ग लायो, 
सोर्स-फोर्सले `सहिद` बनायो, 
हेर् त आज !! 
ये राता मकै!!  
१२ तोपको गोली पायो, 
खादा, भत्ता, लाखौं कमायो !! 
थुक्क तेरो भाग्य नि के भनौ खोइ ? 
त्यो जाबो पनि सहिद? भो अब! 
ए बाबा!!